Południowe wybrzeże Krymu stanowi już tradycyjnie centrum ruchu turystycznego regionu w którym istotną rolę odgrywa AŁUSZTA, nadmorskie miasto i kurort, położone około 40 km na wschód od Jałty. Ta miejscowość wypoczynkowa licząca obecnie 29,7 tys. mieszkańców, znajdująca się na trasie z Symferopola do Jałty jest malowniczo położona dolinie rzek Ułu-Uzień i Demerdża. Od północy i zachodu otaczają Ałusztę Góry Krymskie, których masywy Czatyrdah, Demerdża i Babugan-Jajła chronią skutecznie miasto przed zimnymi wiatrami ze stepów północnej części Półwyspu, powodując, miejscowy ciepły nadmorski klimat sprzyja wypoczynkowi i funkcjom uzdrowiskowym.
 

To między innymi klimat obok rozwiniętej infrastruktury spowodował że, w roku 2010 w Ałuszcie mimo nie rewelacyjnych plaż koncentrowało się aż 19,1 % całości zorganizowanego ruchu turystycznego Autonomicznej Republiki Krymu.
 

Dzieje Ałuszty trafiają na karty historii w VI wieku naszej ery, gdy Prokopiusz z Cezarei wspomniał o znajdującej się w tym miejscu bizantyjskiej fortecy Ałuston, chroniącej dostęp do południowego wybrzeża Krymu z głębi Półwyspu, choć zachowały się także ślady wcześniejszego osadnictwa Tawrów w tym rejonie. W pobliżu twierdzy Ałuston rozwinęła się osada, która jednak została zniszczona w wyniku najazdu mongolskiego w roku 1239. W tymże samym XIII wieku w pobliżu obecnej Ałuszty powstała kolejna forteca – Funa, której ruiny zachowały się w rejonie wsi Łucziste po dzień dzisiejszy.
 

W roku 1380 w Ałuszcie powstała genueńska faktoria handlowa chroniona przez fortece Ałuston. W wieku XIV Genueńczycy uruchomili na południowym i wschodnim wybrzeżu Krymu od Bałakławy do Kercza sieć handlowych faktorii, strzeżonych przez własne fortece, z których w najlepszym stanie dotrwała ta znajdująca się w Sudaku.
 

Twierdza została w roku 1475 zdobyta i zburzona przez Turków, którzy opanowali wówczas cały Półwysep. Władający nim dotychczas Chanat Krymski, targany wewnętrznymi sporami, na mocy traktatu z 1478 popadł wówczas w zależność wasalną od Imperium Osmańskiego. Zniszczenie twierdzy oznaczało kres zlokalizowanego w jej pobliżu ośrodka i portu, który na najbliższych kilka stuleci stały się nic nieznaczącą niewielką wioską na jej ruinach.

Stan ten uległ pewnym powolnym przemianom dopiero po przyłączeniu Krymu do Rosji, co nastąpiło w roku 1783. Zakończenie budowy drogi z Symferopola do Jałty przez Przełęcz Angarską w roku 1826 ułatwiło dostęp do Ałuszty, która ze względu na swoje malownicze położenie stała się miejscem odwiedzanym przez prominentne osoby Rosji. Między innymi miejscowość odwiedzili carowie Aleksander I, Mikołaj I oraz późniejszy Mikołaj II. Ałuszta, która w roku 1902 uzyskała status miasta, stała się również miejscem pobytu elity intelektualnej, która upodobała sobie letnisko zwane Profiessorskij Ugołok, na którego terenie na przełomie XIX i XX stulecia powstał szereg ciekawych architektonicznie willi i rezydencji.
 

Nowa radziecka władza, która nastała w Ałuszcie w listopadzie 1920 r. po okresie rzeczywistej zawieruchy doby wojny domowej, szybko położyła nacisk na uzdrowiskową funkcję miasta w którym zaczęto uruchamiać szpitale i sanatoria. W roku 1940 ich liczba wynosiła ju z 20.

W okresie II wojny światowej Ałuszta pozostawała pod okupacją niemiecką od jesieni 1941 do wiosny 1944 roku. W dniu 1 lutego 1945 miasto odwiedził Józef Stalin, który zatrzymał się na daczy „Gołubka” po drodze do Jałty.
 

W latach powojennych Ałuszta szybko stała się dość popularnym kurortem południowego wybrzeża Krymu, zawsze jednak pozostającym w cieniu pobliskiej Jałty. Rozwinęła się uzdrowiskowa funkcja miasta, które jednak przede wszystkim było centrum wypoczynkowo-rekreacyjnym, zwłaszcza w ostatnich latach.

Z uwagi na swój relatywnie młody wiek Ałuszta nie może poszczycić się specjalnymi zabytkami, a te co są w większości pochodzą z XIX stulecia. Na pierwszym jednak miejscu należy wymienić pozostałości bizantyjskiej twierdzy Ałuston, rozbudowanej później przez Genueńczyków, z której do dziś zachowała się jedynie na wpół zawalona kamienna baszta Aszaga-Kule („Dolna Wieża”) o wysokości około w 8 m   Twierdza, której mury obronne posiadały pierwotnie grubość 2-2,45 m i wymiary 135 x 125 x 150 m, dysponowała łącznie 3 basztami, jednak Czatal-Kule „Narożnikowa Wieża”) i Orta-Kule („Środkowa Wieża), podobnie jak same mury , nie dotrwały do naszych czasów.
 

Z uwagi na znaczący udział tatarskich muzułmanów wśród miejscowej ludności w połowie XIX wieku wzniesiono w Ałuszcie niewielki meczet Jukary-Dżami („Górny”), który znajduje się na wzgórzu w historycznym centrum miasta .Początkowo w pobliżu budowli znajdowała się ozdobna fontanna. Od roku 1996 meczet stanowi ponownie czynny ośrodek kultu religijnego.
 

Z roku 1842 pochodzi oryginalna cerkiew św. Fiodora Stratiłata (określana też przez niektóre źródła jako cerkiew Wszystkich Krymskich Świętych). Budowla, którą zaprojektował odeski architekt G. Toriczelli, a sfinansował generał-gubernator Noworosji hrabia M. S. Woroncow, była zainspirowana neogotycką architekturą Zachodniej Europy, dzięki czemu wyróżniała się wyraźnie na tle ówczesnego i nie tylko prawosławnego budownictwa sakralnego. Obecnie cerkiew jest ponownie udostępniona wiernym.
 

Jak już zaznaczono Ałuszta to centrum rekreacyjno-wypoczynkowe, którego życie koncentruje się wzdłuż kilku kilometrowego bulwaru Nabiereżnogo, który w ostatnim czasie został poddany gruntownemu remontowi. Tam zlokalizowano liczne punkty gastronomiczne, handlowe i rozrywkowe. Wymienić należy tu przede wszystkim Aquapark „Migdalnyj Raj” oraz akwarium. Same nadmorskie plaże są wąskie, błotnisko-kamieniste, dodatkowo ograniczone betonowymi opaskami ochronnymi wzmacniającymi wybrzeże przed niszczycielskim działaniem fal.
 

W starej letniskowej części Ałuszty – Profiesorskij Ugołok działa kilka muzeów poświęconych żyjącym i pracującym tam ongiś ludziom, w tym Dom-Muzeum architekta A. N. Bekietowa, Muzeum Literatury pisarza S. Siergiejewa-Censkogo oraz Muzeum pisarza Iwana Szmielowa, działającego głównie wśród rosyjskiej emigracji..
 

Z poloniców Ałuszty warto wspomnieć odwiedziny miejscowości przez Adama Mickiewicza w roku 1825, które znalazły swe odbicie w strofach sonetów „Ałuszta dniem” i „Ałuszta nocą”.

W pobliżu Ałuszty, na zachód od miasta, znajduje się Krymski Rezerwat Przyrody, obejmujący, najpiękniejszą pokrytą lasami część Gór Krymskich, ongiś ulubione miejsce polowań carów i władców ZSRR. na terenie rezerwatu, w odległości 18 km od Ałuszty, mieści się Monastyr św. Kosmy i Damiana, założony w roku 1857 w pobliżu źródełka o cudownych (zapewne leczniczych) właściwościach. Od roku 1992 monastyr działa ponownie.

Ałuszta stanowi również dogodny punkt wypadowy dla wycieczek w Góry Krymskie, w tym do masywu Czatyrdah, masywu Demerdża z malowniczym wodospadem Dżur-Dżur oraz licznymi ciekawymi formami krasowymi, a także na nadmorski szczyt Ajudah, rozsławiony przez poezję Mickiewicza.